ตำนาน Envy ความริษยา
“Envy” หรือ “ความริษยา” เป็นหนึ่งในอารมณ์ที่เก่าแก่และทรงพลังที่สุดในจิตใจมนุษย์ นับตั้งแต่ยุคโบราณจนถึงปัจจุบัน ความริษยาได้ถูกกล่าวถึงในตำนาน ศาสนา และวรรณกรรมทั่วโลกในฐานะต้นเหตุของความชั่วร้าย ความขัดแย้ง
และการล่มสลายของมวลมนุษย์ หลายวัฒนธรรมมองว่าริษยาเป็น “บาป” ที่ร้ายแรง เพราะมันสามารถผลักดันให้คนทำในสิ่งที่ขัดต่อศีลธรรม เพื่อแย่งชิงในสิ่งที่ตนไม่มีหรือไม่สามารถครอบครองได้
ในตำนานตะวันตก โดยเฉพาะในศาสนาคริสต์ “Envy” เป็นหนึ่งใน **Seven Deadly Sins** หรือ “บาปมหันต์ทั้งเจ็ด”
ตำนาน Envy ความริษยา ซึ่งประกอบด้วย ความจองหอง (Pride), ความโลภ (Greed), ราคะ (Lust), ความโกรธ (Wrath), ความตะกละ (Gluttony), ความเกียจคร้าน (Sloth) และความริษยา (Envy) บาปริษยานี้ถูกมองว่าเป็นบ่อเกิดของความชั่วร้ายอื่น ๆ เพราะมันทำให้มนุษย์ไม่พอใจในสิ่งที่ตนมี และเริ่มอิจฉาผู้อื่น จนก่อให้เกิดการทำลายล้างและความทุกข์ในใจอย่างไม่มีที่สิ้นสุด
ตำนานที่สะท้อนถึง “ความริษยา” อย่างชัดเจนที่สุดในพระคัมภีร์คือเรื่องของ **คาอินและอาเบล (Cain and Abel)** สองพี่น้องบุตรของอาดัมและอีฟ คาอินรู้สึกริษยาที่พระเจ้าทรงโปรดปรานเครื่องบูชาของอาเบลมากกว่าของเขา
ความอิจฉานี้ได้ก่อตัวเป็นความโกรธและความเกลียดชัง จนในที่สุดคาอินได้ฆ่าน้องชายของตนเอง กลายเป็นการฆาตกรรมครั้งแรกในประวัติศาสตร์มนุษย์ ตามคัมภีร์ เรื่องนี้สะท้อนว่า ความริษยาไม่เพียงทำลายผู้อื่น แต่ยังทำลายตัวผู้มีริษยาเอง เพราะหลังจากนั้นคาอินต้องถูกสาปให้เร่ร่อนอยู่ในความทุกข์ตลอดชีวิต
ในตำนานกรีก ความริษยาก็ปรากฏในหลายเรื่อง เช่น ตำนานของเทพีเฮรา (Hera)
พระมเหสีของเทพซูส เฮรามักถูกกล่าวถึงในฐานะเทพีแห่งความอิจฉา เพราะซูสมักมีความสัมพันธ์กับหญิงอื่น ทั้งมนุษย์และเทพธิดา ความริษยาของเธอนำไปสู่โศกนาฏกรรมมากมาย เช่น การกลั่นแกล้งหญิงสาวที่ซูสรัก หรือการลงโทษลูก ๆ ของพวกนาง
ตัวอย่างที่โด่งดังคือ เรื่องของเฮราคลีส (Heracles) หรือเฮอร์คิวลิส บุตรของซูสกับหญิงมนุษย์ เฮราริษยาและเกลียดชังเขามากจนพยายามสังหารตั้งแต่ยังเป็นทารก และต่อมาก็ส่งความบ้าคลั่งให้เขาฆ่าครอบครัวของตนเอง เรื่องนี้แสดงให้เห็นว่า ความริษยาแม้อยู่ในจิตใจของเทพเจ้า ก็ยังสามารถก่อให้เกิดความหายนะ
ในวรรณกรรมคลาสสิก “Envy” ยังมักถูกสร้างเป็นตัวละครที่มีลักษณะบิดเบี้ยวและทุกข์ทรมานจากภายใน เช่น ในบทกวี “The Faerie Queene” ของ Edmund Spenser ตัวละคร Envy ถูกพรรณนาว่ามีผิวซีด ดวงตาแดงฉาน และหัวใจที่กัดกินตนเองด้วยความเกลียดชังต่อความสุขของผู้อื่น ภาพพจน์นี้สะท้อนให้เห็นว่า ผู้ที่มีริษยามักทุกข์ทรมานจากภายใน ไม่ต่างจากงูที่กัดหางตนเอง
ในอีกแง่มุมหนึ่ง ความริษยาไม่ใช่เพียงสิ่งเลวร้ายเสมอไป นักปรัชญาบางคน เช่น อริสโตเติล มองว่า ความริษยาอาจเป็นแรงผลักดันให้มนุษย์พัฒนาตนเอง หากมันถูกควบคุมให้อยู่ในขอบเขตของ “การแข่งขันเชิงบวก” แต่เมื่อความรู้สึกนี้เกินขอบเขต มันจะกลายเป็นพิษที่ทำลายทั้งจิตใจและสังคม
ได้รับการสนับสนุนโดย คาสิโนเวียดนาม